Kabinet trekt twaalf miljoen extra uit voor LHBTI-veiligheid

De ministerraad stemde vrijdag in met het voorstel om twaalf miljoen euro extra vrij te maken voor de veiligheid van lhbti-personen. Het geld komt bovenop het bestaande budget en wordt verdeeld over drie sporen: meldpunten, voorlichting op scholen en onderzoek naar geweld.

Een deel van het bedrag is bestemd voor gemeenten die een eigen regenboogbeleid voeren; het overige geld gaat naar landelijke organisaties. Met die verdeling kiest het kabinet ervoor bestaande structuren te versterken in plaats van een nieuw loket op te tuigen, zodat het geld niet opgaat aan overhead maar bij lopende initiatieven terechtkomt. Nieuwe organisaties kunnen daardoor pas later aanhaken, wanneer de eerste ronde is uitgevoerd en geëvalueerd.

Als reden voor de extra uitgave wijst het kabinet op het aantal meldingen van geweld en intimidatie, dat de afgelopen jaren niet afnam. Vooral incidenten in de openbare ruimte en online blijven volgens het kabinet een hardnekkig probleem dat om gerichte aandacht vraagt. Het kabinet wil daarom niet alleen achteraf ingrijpen, maar ook investeren in preventie en in de bereidheid om aangifte te doen.

Van het geld voor scholen gaat een substantieel deel naar lesmateriaal en gastlessen. Scholen kunnen zelf een aanvraag doen, waarbij de nadruk ligt op een structurele plek in het curriculum en niet op een losse activiteit rond een enkele themadag. Scholen die het onderwerp al goed hebben ingebed, kunnen met het geld hun aanpak verdiepen in plaats van bij nul te beginnen.

Die keuze sluit aan bij eerdere signalen uit het onderwijs, waar docenten aangeven houvast te missen bij het bespreken van seksuele diversiteit. Met vaste lesmethodes en begeleiding wil het kabinet voorkomen dat het onderwerp afhankelijk blijft van de durf van een individuele leraar. Ook komt er ondersteuning voor docenten die zich onzeker voelen, zodat zij niet op eigen houtje het gesprek hoeven aan te gaan.

Voorlichting werkt alleen als scholen er jaar in jaar uit op kunnen rekenen.

Belangenorganisaties reageren voorzichtig positief en noemen de investering een stap in de goede richting. Tegelijk wijzen zij erop dat het bedrag lager ligt dan de raming die eerder dit jaar werd opgesteld, waardoor niet alle plannen tegelijk van de grond komen. Organisaties moeten daardoor keuzes maken tussen projecten die zij het liefst allemaal tegelijk zouden uitvoeren.

Hun grootste bezwaar richt zich niet op de hoogte, maar op de vorm. Projectgeld dwingt organisaties telkens opnieuw een aanvraag in te dienen, waardoor personeel op tijdelijke contracten werkt en opgebouwde kennis weer wegvloeit zodra een subsidie afloopt.

Een structurele regeling zou die onzekerheid wegnemen, betogen zij, en organisaties de rust geven om meerjarig te plannen. Het kabinet houdt vooralsnog vast aan de vorm van gerichte investeringen, mede omdat een vaste post lastiger terug te draaien is als de politieke wind draait. Een tijdelijke investering laat zich eenvoudiger bijstellen bij een volgende begroting, wat organisaties juist als zwakte van de regeling zien.

Het onderzoeksdeel moet meerjarig in kaart brengen wat de aard en omvang van het geweld precies zijn. De uitkomsten daarvan moeten het beleid van de komende jaren onderbouwen, zodat maatregelen minder op incidenten en meer op cijfers berusten. Zonder betrouwbare gegevens blijft het volgens onderzoekers gissen naar welke maatregelen daadwerkelijk verschil maken.

De maatregelen gaan in per januari. De Tweede Kamer debatteert in september over de invulling; tot die tijd blijft onduidelijk welke organisaties precies aanspraak kunnen maken op het budget en hoe de verdeling over gemeenten er in detail uitziet.