Dertig gemeenteraden stemmen dit najaar over een regenboogakkoord
Het modelakkoord legt vast wat een gemeente minimaal regelt: voorlichting, een meldpunt en een vast budget. Initiatiefnemers mikken op vijftig deelnemende raden.
Dertig gemeenteraden stemmen dit najaar over een regenboogakkoord. Het modelakkoord legt vast wat een gemeente minimaal regelt: voorlichting, een meldpunt en een vast budget. Initiatiefnemers mikken op vijftig deelnemende raden. De dertig raden die nu stemmen, vormen wat de initiatiefnemers als een eerste lichting zien.
Het akkoord is opgesteld door een coalitie van belangenorganisaties en een aantal wethouders. Gemeenten die tekenen, verplichten zich tot een jaarlijkse voortgangsrapportage aan de raad, waarmee de afspraken controleerbaar worden. Zo kan een raadslid elk jaar nagaan of het college de gemaakte beloften ook echt uitvoert.
De opstellers kozen bewust voor concrete minimumafspraken in plaats van intentieverklaringen. Eerdere regenboogconvenanten bleken in de praktijk vaak te vrijblijvend: mooie woorden bij de ondertekening, maar zonder verplichting bleef er daarna weinig van over. De opstellers wilden voorkomen dat een handtekening opnieuw een vrijblijvend gebaar zou blijken.
Door een vast budget in het akkoord op te nemen, moet het beleid minder gevoelig worden voor de waan van de dag. Nu verdwijnt de aandacht vaak zodra een enthousiaste wethouder vertrekt of de begroting onder druk komt te staan. Een vast bedrag maakt het lastiger om het onderwerp stilletjes weg te bezuinigen.
De keuze voor een modelakkoord heeft ook een praktische reden. Kleinere gemeenten hoeven zo niet zelf het wiel uit te vinden, maar kunnen een kant-en-klare tekst overnemen en die aanpassen aan de eigen situatie. Vooral gemeenten zonder ambtenaar voor dit onderwerp zijn met zo'n voorbeeldtekst geholpen.
De verschillen tussen gemeenten zijn nu groot, benadrukken de initiatiefnemers. Waar de ene stad een uitgebreid programma heeft, doet de buurgemeente vrijwel niets, en dat maakt het aanbod voor inwoners onvoorspelbaar en afhankelijk van waar ze wonen. Een inwoner van de ene gemeente heeft daardoor toegang tot voorzieningen die een buurgemeente helemaal niet kent.
Een intentie zonder budget is een persbericht.
Niet overal gaat de invoering vanzelf. In sommige raden bestaat weerstand tegen vaste uitgaven, en de initiatiefnemers verwachten dat het aantal handtekeningen per gemeente flink kan verschillen. In enkele raden ligt vooral het verplichte budget gevoelig, ongeacht de rest van het akkoord.
Om de druk erop te houden, gaat een landelijke website bijhouden welke gemeenten meedoen en wat zij toezeggen. Dat overzicht maakt zichtbaar welke raden achterblijven en geeft inwoners een middel om hun eigen college aan te spreken. Zo ontstaat er een zekere onderlinge druk tussen gemeenten om niet achter te blijven.
De eerste stemmingen staan gepland voor oktober. Bij succes willen de initiatiefnemers het akkoord daarna aan een volgende groep gemeenten voorleggen, met als doel op termijn een landelijk dekkend netwerk. Uiteindelijk hopen de initiatiefnemers op een situatie waarin elke gemeente een minimumaanbod garandeert.
