Twintig gemeenten leggen dit jaar regenboogzebrapaden aan
De teller staat daarmee op ruim tweehonderd oversteekplaatsen. Onderhoud blijkt in de praktijk de grootste kostenpost.
Twintig gemeenten leggen dit jaar een regenboogzebrapad aan. Daarmee komt de teller in het hele land op ruim tweehonderd oversteekplaatsen, een aantal dat de afgelopen jaren gestaag opliep. Tien jaar geleden was zo'n gekleurde oversteek nog een zeldzaamheid; inmiddels heeft vrijwel elke grotere gemeente er wel een.
De meeste nieuwe oversteekplaatsen komen in middelgrote gemeenten. Verschillende colleges combineren de aanleg met al geplande wegwerkzaamheden, omdat het schilderen of bestraten dan meelift op een klus die toch al op de planning stond en de kosten daardoor lager uitvallen. Een aparte klus alleen voor het regenboogpad zou volgens wegbeheerders een veelvoud kosten.
Het regenboogpad geldt inmiddels als een van de zichtbaarste manieren waarop een gemeente steun uitspreekt. Voor colleges is het een relatief goedkope en snel te realiseren keuze, waarmee ze een signaal afgeven zonder een langdurig beleidstraject te hoeven doorlopen. Daardoor is het pad ook geliefd bij gemeenten die verder weinig concreet beleid voeren.
Juist die snelheid maakt het pad ook geliefd rond verkiezingen of themaweken, wanneer gemeenten willen laten zien waar ze staan. Critici noemen dat wisselend van waarde: een symbool op straat is snel gelegd, maar zegt op zichzelf weinig over het beleid erachter. Voor- en tegenstanders zijn het er wel over eens dat het pad de discussie in elk geval op gang brengt.
In de praktijk blijkt niet de aanleg, maar het onderhoud de grootste kostenpost. Wegbeheerders wijzen erop dat gekleurd wegdek sneller slijt dan standaardmarkering en met enige regelmaat moet worden bijgewerkt om niet verwaarloosd te ogen. Een vervaagd of afgebladderd pad geeft volgens hen juist een verkeerd signaal af.
Enkele gemeenten kiezen daarom voor een variant op het trottoir in plaats van op de rijbaan, waar de slijtage lager is. Andere zoeken naar duurzamere materialen, zodat het pad niet binnen een paar jaar zijn kleur verliest en opnieuw geld kost. Sommige leveranciers bieden inmiddels speciale coatings aan die langer meegaan dan gewone wegverf.
Een zebrapad is een begin, geen beleid.
Belangenorganisaties waarderen het gebaar, maar plaatsen er een duidelijke kanttekening bij. Een gekleurde oversteek verandert op zichzelf weinig aan de ervaringen van mensen die met uitsluiting te maken krijgen.
Zij vragen gemeenten daarom de aanleg te koppelen aan voorlichting of aan een meldpunt. Zonder zo'n vervolg blijft het volgens hen bij een symbool dat vooral goed oogt op de foto bij de onthulling. Zonder vervolg verdwijnt de aandacht vaak alweer zodra de laatste foto's zijn gemaakt.
Verschillende gemeenten zeggen die boodschap ter harte te nemen en de opening te willen combineren met een programma op scholen of in buurthuizen. Of dat ook echt gebeurt, en beklijft, moet het komende jaar blijken. Belangenorganisaties zeggen te zullen bijhouden welke gemeenten het bij het pad laten en welke er echt beleid aan koppelen.
