Boedapest verbiedt Pride opnieuw

De gemeente Boedapest heeft de Pride opnieuw verboden, met een beroep op de openbare orde. Het besluit werd twee weken voor de geplande datum bekendgemaakt, kort voordat de laatste voorbereidingen zouden beginnen. Door de timing blijft er nauwelijks tijd om via de rechter nog iets aan het besluit te veranderen.

De organisatie zegt dat de onderbouwing vrijwel gelijk is aan die van vorig jaar, toen de rechter het verbod terugdraaide. Zij spreekt daarom van een voorspelbaar patroon waarin het verbod vooral bedoeld lijkt om de optocht te vertragen en te ontmoedigen. Elke nieuwe procedure kost de organisatie geld en menskracht die ze liever aan de optocht zelf besteedt.

Het verbod staat niet op zichzelf. Hongarije scherpte de afgelopen jaren wetten aan die de zichtbaarheid van lhbti-personen inperken, en de jaarlijkse Pride groeide daardoor uit tot een van de meest zichtbare botsingen tussen de regering en de gemeenschap. De optocht groeide daardoor uit tot een graadmeter voor de ruimte die minderheden in het land nog krijgen.

Voor veel deelnemers is de optocht juist daardoor belangrijker geworden. Wat begon als een viering, kreeg de lading van een principiële demonstratie, waarbij meedoen op zichzelf al een statement is geworden. Verschillende deelnemers zeggen juist daarom dit jaar zeker te willen komen, verbod of niet.

Organisatoren stappen naar de rechter en rekenen op steun uit Brussel. Zij wijzen erop dat een eerdere gang naar de rechter in hun voordeel uitpakte en verwachten dat de rechter ook nu naar diezelfde argumenten zal kijken. Tegelijk erkennen zij dat een gunstige uitspraak volgend jaar opnieuw dezelfde strijd kan betekenen.

Elk jaar hetzelfde besluit, elk jaar dezelfde gang naar de rechter.

Verschillende Europese steden hebben aangekondigd delegaties te sturen als de optocht alsnog doorgaat. Daarmee willen zij duidelijk maken dat het niet om een lokale kwestie gaat, maar om een zaak die in heel Europa wordt gevolgd. De aanwezigheid van buitenlandse gasten maakt het voor de autoriteiten lastiger om hard op te treden.

De Europese Commissie zegt de zaak nauwlettend te volgen. Eerdere stappen tegen Hongarije over vergelijkbare kwesties liggen nog bij Europese instanties, waardoor het verbod ook in dat bredere geschil een rol speelt. Critici verwijten Brussel tegelijk dat het bij woorden blijft en te weinig doorpakt.

Waarnemers wijzen erop dat het besluit ook in eigen land een politieke functie heeft. Door het onderwerp telkens terug te laten keren, houdt de regering een strijdpunt levend dat haar achterban aanspreekt, ongeacht de uitkomst bij de rechter. Mocht het verbod standhouden, dan sluit de organisatie een stille tocht of een alternatief samenzijn niet uit.

Voor de deelnemers zelf schept de onzekerheid een lastige situatie. Zolang niet vaststaat of de optocht doorgaat, kunnen zij hun deelname niet met zekerheid plannen, terwijl de datum snel dichterbij komt.

Een uitspraak wordt binnen twee weken verwacht. De organisatie houdt de oorspronkelijke datum voorlopig aan en gaat ervan uit dat de optocht doorgaat, of het verbod nu wordt bevestigd of niet.