Uit de kast op je vijftigste

De verhalen die we over uit de kast komen vertellen zijn bijna allemaal jonge verhalen. Een slaapkamer, een moeder in de deuropening, een schoolplein. Er hoort een bepaalde spanning bij, en er hoort bij dat het leven daarna nog helemaal open ligt.

Er is een andere groep, en die groeit. Vijftig, vijfenvijftig, zestig. Vaak getrouwd geweest. Vaak kinderen. Een leven dat al is ingericht, met een hypotheek erin, en een kring van mensen die een bepaald beeld hebben dat dertig jaar heeft gehouden.

Het woordenprobleem

Wat mij bij die gesprekken het meest opvalt, is dat de taal niet past. Alles wat we hebben — de kast, de coming-out, het proces — is bedacht door en voor mensen die vijfentwintig jaar jonger zijn. Wie op zijn vijftigste begint, moet zichzelf beschrijven in woorden die impliceren dat er iets verborgen is gehouden, en dat is lang niet altijd het gevoel.

Er bestaat geen goed woord voor iemand die dertig jaar iets oprecht heeft gedaan en het toch niet was.

En dan de praktische kant, die zelden ergens staat. De gesprekscirkels zijn er, maar ze zitten vol studenten. De ontmoetingsavonden beginnen om elf uur. De apps zijn gebouwd voor mensen die geen kinderen hoeven op te halen. Iemand die op zijn vijftigste zijn eerste stap zet, komt binnen in een gemeenschap die vooral is ingericht op eerste stappen van twintigjarigen.

Wat deze mensen nodig hebben is geen eerste stap. Die hebben ze net gezet, en meestal alleen. Ze hebben een tweede stap nodig: iemand van hun eigen leeftijd, die weet hoe je dit uitlegt aan een dochter van vierentwintig, en die niet doet alsof twintig jaar huwelijk een vergissing was die je even moet afschrijven.

Ik wil er ook geen drama van maken, want dat is het meestal niet. De meesten die ik spreek zijn vooral opgelucht, en verbazen zich achteraf over hoeveel er níet gebeurde. De kinderen wisten het al half. De collega’s vonden het na twee weken oud nieuws.

Wat blijft is de tijd. Niemand zegt dat hardop, want het klinkt ondankbaar, maar het is het enige waar het echt over gaat. En daar is geen gesprekscirkel voor.