Gay Health | Medische zorg in gevaar door aanstaande wijziging Transgenderwet?

De Tweede Kamerleden Pieter Omtzigt en Nicki Verweij hebben gisteren middels Kamervragen de aandacht gevestigd op jongeren met gevoelens van genderdysforie. Zij wensen voor hen de best mogelijke medische zorg. Naar aanleiding van de meest recente medische inzichten over transgenderzorg zijn in Groot-Britannië, Zweden en Finland reeds maatregelen genomen om bestaande transgenderzorg ingrijpend te veranderen. In Nederland kan modernisering van de zorg in gevaar komen, indien aangekondigde wijzigingen in de Transgenderwet doorgang vinden.

Klinieken in het VK en Scandinavië volgden voorheen de zogeheten Dutch Approach, de Nederlandse aanpak. Het Medisch Centrum van de Vrije Universiteit in Amsterdam speelde jarenlang een voortrekkersrol in de zorg voor mensen met genderdysforie. Behandeltrajecten met hormoongebruik, chirurgie en puberteitsremmers werden in vele landen overgenomen. Het inzetten van puberteitsremmers voor kinderen die op de drempel van de puberteit staan was wereldnieuws. Evenals het verlagen van de beginleeftijd voor cross-seks hormonen naar zestien jaar. Kinderen die een 'non-binaire' of 'genderfluïde' identiteit ambiëren, kunnen daarvoor tegenwoordig ook terecht in de genderkliniek van het Universitair Medisch Centrum.

Er is een kentering gekomen in de prominente rol die het Kennis- en Zorgcentrum voor Genderdysforie (KZcG) - zoals het Universitair Medisch Centrum tegenwoordig heet - speelde in de zorg voor transpersonen wereldwijd. Medisch specialisten in het buitenland trekken de wetenschappelijke waarde van de Nederlandse onderzoeken in twijfel. Zij benadrukken het experimentele karakter van de Dutch Approach en wijzen op de vele risico's voor patiënten.

Het KZcG maakt zich zorgen over deze trend, die hun autoriteit aantast. Een groeiend aantal genderklinieken in het buitenland neemt afstand van de Dutch Approach die het KZcG ontwikkeld heeft. Prominente medisch specialisten stellen een wezenlijk andere vorm van transgenderzorg voor, waarbij de focus is verlegd van de fysieke aspecten naar een veel bredere aanpak van genderdysforie. In die meer holistische benadering wordt aandacht gegeven aan mogelijke oorzaken van genderdysforie, waaronder autismespectrumstoornissen, psychologische ontwikkeling en trauma. Tevens is er oog voor de bijwerkingen van zware medicatie, de onomkeerbaarheid van behandelingen en het experimentele karakter van de oude Nederlandse benadering.

Inmiddels heeft het behandelcentrum voor genderdysforie in het Verenigd Koninkrijk, de Tavistock Clinic, de deuren moeten sluiten op last van de National Health Service . In een nieuw op te richten kliniek zal naar aanleiding van voortschrijdend medisch inzicht niet langer de Dutch Approach , maar de moderne holistische benadering het uitgangspunt vormen.

In Finland werd de Dutch Approach reeds vorig jaar terzijde geschoven. Inmiddels is ook in Zweden de transzorg radicaal herzien, op basis van voortschrijdend medisch-wetenschappelijk inzicht.

In Nederland bestaan zorgen over het welzijn van jongeren, die steeds vaker lijken te kampen met problematiek rond gender en identiteit. De aanstaande wetswijziging over zelfidentificatie - de Wijziging Transgenderwet - kan grote gevolgen hebben voor de medische sector.

In Scandinavische landen en het VK is, juist ter bescherming van kinderen en jongeren, het medisch protocol met betrekking tot geslachtwijziging aangescherpt. Wanneer de Wijziging Transgenderwet door het Nederlandse parlement wordt aangenomen, is het voor genderklinieken in ons land wellicht niet meer mogelijk om de Dutch Approach te verlaten.

Op 5 september wordt in de Tweede Kamer over de voorgestelde wet gedebatteerd.